العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )

417

شرح كشف المراد ( فارسى )

اختيار انجام مىدهد ولى بر ترك معاصى قادر نيست بلكه مجبور است كه معصيت را ترك كند . 3 - گروه سوّم بر آنند كه : پيامبر و امام هم قدرت دارند بر ترك طاعات و هم بر فعل معاصى و مع ذلك با اراده و اختيار خويش طاعات را هميشه انجام داده و از معاصى هميشه اجتناب مىكنند و خود اينها در تفسير عصمت اختلاف دارند . عده‌اى مىگويند : عصمت عبارتست از يك الطاف خفيه‌اى كه خداوند با آنان انجام مىدهد و زمينه‌سازى فعل طاعات و ترك معاصى را در آنها ايجاد مىكند و امّا لطف هرگز به سر حدّ الجاء و اضطرار نمىرسد بلكه با اختيار خويش ترك معاصى مىكنند و با اختيار فعل طاعات را مرتكب مىشوند . عدّه‌اى مىگويند : عصمت همانند عدالت و شجاعت و . . . يك نوع ملكهء نفسانيه‌اى [ حالت ثابته‌اى در نفس كه در اثر مداومت بر فعل طاعات و ترك معاصى در شخص پيدا مىشود ] است كه در هر شخصى حاصل شود هرگز گرد گناه نمىگردد شبيه كسى كه وقتى ملكهء شجاعت در او يافت شد هرگز از چيزى نمىترسد بدون اينكه جبرى در ميان باشد وعده‌اى مىگويند : عصمت عبارتست از يك عنايت ويژه و لطف خفيى كه خداوند با پيامبر و امام انجام مىدهد و در زير سايه اين لطف در آنان انگيزهء ترك طاعت و فعل معصيت كشته مىشود و لذا هيچ‌گاه فعل معصيت نمىكنند چون داعى بر آن ندارند و اسباب اين لطف خفى عبارتند از چهار عامل : 1 - در آنها ملكه اجتناب از معاصى را بوجود مىآورد . 2 - آنها را به مضرات گناه و منافع ثواب و طاعت آگاه مىسازد . 3 - پىدرپى بر آنها وحى و الهام فرو مىبارد تا لحظه‌اى از ياد حق غافل نشوند . 4 - بر آنها سختگيرتر است و حتى ترك اولى را هم بر آنان نمىبخشد